Onzichtbare Armoede

8b28111e-f0c2-4164-aca2-a2633abadbc4

Het ziet er misschien niet zo uit, maar er is wel degelijk sprake van verborgen armoede in de Nieuwmarktbuurt. Dat concluderen Dian Mekkes, sociaal werker Oostelijke Binnenstad bij CentraM en Carolien Marsman, gebiedscoördinator Stadshart bij DOCK, naar aanleiding van een kwalitatief onderzoek dat zij uitvoerden in de wijk. “Vrijwel alle bewoners binnen de risicogroepen die wij hierover spraken, gaven aan moeilijk rond te kunnen komen.”

Armoede wordt gedefinieerd als het niet kunnen voorzien in de eerste levensbehoeften, ofwel het ontbreken van: schoon drinkwater, voedsel, kleding, huisvesting en gezondheidszorg. Daarnaast bestaat er een vorm van armoede die minder duidelijk aanwezig is, maar die wel voor de nodige problemen kan zorgen. “Armoede is tweeledig”, legt Carolien uit, “je hebt de financiële kant, wat kan iemand wel en wat kan iemand niet. En je hebt de sociale kant, ofwel wat zijn de gevolgen van een laag inkomen. Als je bijvoorbeeld niet meer op verjaardagsbezoek gaat, omdat je geen cadeautje kunt kopen, is dat heel vervelend. In dat geval spreken we van sociale armoede.”

“Sociale armoede”, gaat Dian verder, “kan leiden tot een verlies van sociale contacten en daarmee tot een isolement. En isolement, weten we, kan een ziekmaker zijn. Eenzaamheid en depressie kunnen dan op de loer liggen.”

ONZICHTBARE ARMOEDE
Verborgen armoede is, het woord zegt het al, vaak niet te zien. Het gaat om mensen die iets boven de armoedegrens leven. Deze mensen hebben dan net teveel financiële middelen om in aanmerking te komen voor regelingen en subsidies, waardoor ze niet terugkomen in de cijfers. Het lijkt dan algauw of er in een bepaalde buurt geen armoede voorkomt. Zo ook de Nieuwmarktbuurt. Maar doordat Dian en Carolien allebei in de wijk werken, vingen ze signalen op die anders deden vermoeden. “Via buurtcontacten en bezoekers van het Pluspunt hoorden we regelmatig dat het steeds moeilijker werd om rond te komen. Dit was voor ons aanleiding om op onderzoek uit te gaan”, vertelt Dian.

En ze bleken gelijk te hebben. “Op het eerste gezicht lijkt dit een rijke buurt, maar in veel gevallen is dat uiterlijke schijn”, vertelt Carolien. “Voorheen was de Nieuwmarktbuurt meer een volksbuurt. Maar in de jaren 90 stegen de huizenprijzen en bleven de salarissen in verhouding vaak achter. Veel bewoners vragen zich af of ze straks nog wel hun huur kunnen betalen. En niet alleen in de private sector, ook binnen de sociale woningbouw zijn de huren fors gestegen.”

SCHRIJNEND
“Stille armoede is vaak zo schrijnend”, zegt Carolien. “Ik sprak iemand die 80 euro in de maand overhoudt om van te eten, kleding van te kopen en een cadeautje voor hun jarige kind uit te zoeken.” Dian vult aan: “Een mevrouw vertelde dat ze het zelf niet erg vond om weinig te besteden te hebben. Maar dat ze haar kinderen nooit iets leuks kon geven, vond ze verschrikkelijk. Heel af en toe kopje koffie op een terrasje, verder niets.” “Of de mevrouw die vrijwilligerswerk ging doen”, haakt Carolien in. “Al haar vrienden gingen steeds op leuke uitjes, die zij niet kon betalen. Daardoor raakte ze veel sociale contacten kwijt. Door haar vrijwilligerswerk had ze tenminste weer aanspraak.” “En dan zijn er de mensen die koffie gaan drinken bij de Albert Heijn omdat het gratis is”, somt Dian op, “of het meisje dat niet mee kon op schoolreis, omdat haar ouders de eigen bijdrage niet konden betalen.”

BELANGRIJKSTE CONCLUSIES
Carolien en Dian zijn het er duidelijk over eens: er is sprake van verborgen armoede in de Nieuwmarktbuurt. Daarnaast concluderen ze dat huisbezoeken lonen, zeker als het gaat over onderwerpen die gevoelig liggen of waarbij mensen niet snel zelf om hulp zullen vragen. “We hebben in korte tijd heel veel nuttige informatie verkregen. In een paar middagen heb je een hele buurt in kaart gebracht.”

VERVOLG
“Nu gaan we kijken wat de juiste vervolgstappen zijn”, zegt Carolien. “Van andere buurten weten we welke interventies werken, een cursus budget koken bijvoorbeeld, of het organiseren van een ruilmarkt. We moeten bekijken wat er voor deze buurt geschikt zou kunnen zijn.” “En we moeten doorgaan met de aanbelacties”, vindt Dian, “het is wederom gebleken dat dat zo waardevol is.”

BEKIJK HIER HET ONDERZOEKSRAPPORT





© Copyright 2016 Sociaal Wijkteams